گزارشی از نشست کتاب مارکسیسم و فمینیسم

راستین عالمی
مطالعات جنسیت

در روز دوشنبه ۲۶ آبان، در شهرکتاب ساری میزبان سرکار خانم طلیعه حسینی و جناب آقای شروین طاهری بودیم. مهمانان این نشست در ابتدای امر به شکلی موجز و مختصر به بررسی سه موج فمینیسم پرداختند. موج اول فمینیسم را که عمدتا متشکل از فمینیست‌های لیبرال، زنان طبقه بورژوا و سفید پوست بود، تلاش‌شان بیشتر بر محورهای احقاق حقوق سیاسی زنان پرداختند مانند حق آموزش و حق رأی متمرکز بود.

در روز دوشنبه ۲۶ آبان، در شهرکتاب ساری میزبان سرکار خانم طلیعه حسینی و جناب آقای شروین طاهری بودیم. مهمانان این نشست در ابتدای امر به شکلی موجز و مختصر به بررسی سه موج فمینیسم پرداختند. موج اول فمینیسم را که عمدتا متشکل از فمینیست‌های لیبرال، زنان طبقه بورژوا و سفید پوست بود، تلاش‌شان بیشتر بر محورهای احقاق حقوق سیاسی زنان پرداختند مانند حق آموزش و حق رأی متمرکز بود. موج دوم فمینیسم پس از ناکافی دانستن تلاش‌های موج اول به سراغ نقد هنجارهای صلب و سخت فرهنگی - اجتماعی پرداخت و به امر روزمره زنان و امر خصوصی و نسبت آن با سیاست توجه ویژه نشان داد. در موج سوم فمینیسم ما شاهد پرداختن به تجربه‌ی‌های زیسته‌ی زنان دیگر نژادها و هویت‌ها بودیم و ستم جنسیتی و نژادی در کنار یکدیگر قرار گرفتند. در گام دوم این نشست، نسبت مارکسیسم و فمینیسم به بررسی گرفته شد و بر سوال‌های مهمی متمرکز شد. به گونه‌ی مثال آیا همان‌طور که مارکس و انگلس جایگاه ویژه‌‌ای در قلب تاریخ برای طبقه پرولتاریا در نظر گرفته بودند که موتور پیشران رسیدن به آینده‌ای بهتر بود، آیا این جایگاه را می‌توان برای زنان هم در نظر گرفت؟ چرا مارکس و انگلس به مفهوم کار خانگی کمتر پرداخته اند؟ کارکرد کارخانگی برای بازتولید سیستم سرمایه‌داری چیست؟ پس از آن دو جریان فکری اصلی فمینیسم‌مارکسیسم و دیدگاه آن‌ها به مسئله کار خانگی به بحث گرفته شد. جریان اول که متشکل از متفکرانی مثل ماریا روزا دالا کوستا، سلما جیمز، سیلویا فدریچی می‌باشد و کار خانگی را بخشی از تولید سرمایه‌داری می‌دانند. و جریان دوم که متشکل از متفکرانی مثل کریستین دولفی، هایدی هارتمن، جولیت میچل می‌باشد و کار خانگی را بخشی از نظام پدرسالاری می‌دانند و نه صرفاً سرمایه‌داری. و در آخر به این پرداخته شد که برای تغییر وضعیت زنان در ابتدای امر کدام مفهوم متقدم است و باید مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد؟ آیا الویت با طبقه می‌باشد، نژاد یا و جنسیت؟ آقای طاهری و خانم حسینی؛ مهمانان این نشست بر این عقیده بودند که باید این نکته را مورد توجه قرار داد که تمامی این مفاهیم ذیل یک کلیت اجتماعی قرار می‌گیرند. تکه تکه کردن و جدا کردن این مفاهیم فقط به ضرر این کلیت اجتماعی می‌باشد و مانع از تغییرات بنیادین در حیات سیاسی و اجتماعی می‌شود.

منبع شهرکتاب ساری